Γράφει ο Σωτήριος Καραμπούζης, Αναλυτής ΚΕΔΙΣΑ
Τελικά, μήπως ο Πρόεδρος του υπερατλαντικού εξισορροπιστού (offshore balancer) μελετά εκτενώς τον καλύτερο ιστορικό της Ελληνιστικής εποχής, τον Πολύβιο;
Εξιστορώντας τις πολεμικές περιπέτειες του Αντίοχου Γ’, του επονομαζομένου ως Μέγα, ο Μεγαλοπολίτης αναφέρει : «… καί συλλήβδην ἠσφαλίσατο τήν βασιλείαν …διά γάρ ταύτης τῆς στρατείας ἄξιος ἐφάνη τῆς βασιλείας οὐ μόνον τοῖς κατά τήν Ἀσίαν ἀλλά τοῖς κατά τήν Εὐρώπην…». Σε ελεύθερη απόδοση στην Νέα Ελληνική : «…αφού σε σύντομο χρονικό διάστημα εξασφάλισε την κυριαρχία επί του βασιλείου…, έπειτα μέσω αυτής της στρατιωτικής εκστρατείας φάνηκε σε όλους άξιος βασιλέας, όχι μόνο στους κατοίκους της Ασίας, αλλά και στους κατοίκους της Ευρώπης…».
Σε ένα σχετικά ανάλογο ιστορικό παράλληλο, ίσως βαδίζει ο Πρόεδρος Trump. Η πρόσφατη συμφωνία του με τον Πρόεδρο Putin, εξασφαλίζει ότι η «Ρωσική Αρκούδα» θα αποδεσμεύσει τεράστιες ποσότητες πετρελαίου με σκοπό αφενός την τόνωση των διεθνών αγορών και αφετέρου την υποχώρηση των τιμών του μαύρου χρυσού εντός της αμερικάνικης επικράτειας. Οι επικριτές του Trump ισχυρίζονται ότι η προαναφερθείσα συμφωνία, πραγματοποιήθηκε για «εσωτερική κατανάλωση», καθότι πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοέμβρη και το Ρεπουμπλικανικό κόμμα ανησυχεί για την πρόθεση ψήφου του μέσου Αμερικανού.
Όμως, τα αίτια της εν λόγω συμφωνίας σε στρατηγικό επίπεδο, ίσως να είναι διαφορετικά, όπως και η αντίστοιχη μακροπρόθεσμη στόχευση των γερακιών της Ουάσιγκτον. Με τις πρόσφατες ενέργειες και δηλώσεις του («…ίσως έφτασε η στιγμή η Ουκρανία να έχει έναν άλλο πρόεδρο…it’s time for Ukraine to get a new president…»),ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος αφήνει την Ουκρανία στην τύχῃ της. Επιπρόσθετα, έμμεσα, μεταβιβάζει την «καυτή πατάτα» επίλυσης του Ουκρανικού ζητήματος στους ασθενικούς ευρωπαϊκούς κρατικούς δρώντες, οι οποίοι δεν διαθέτουν την κατάλληλη στρατιωτική ικανότητα και «τεχνογνωσία», ώστε να αποτελέσουν διαπραγματευτές κύρους απέναντι στις όποιες επεκτατικές στρατηγικές ενατενίσεις της Μόσχας.
Οι Ευρωπαίοι, διαχρονικά, τουλάχιστον από την λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έως τα τέλη της δεκαετίας του 80, αποτελούσαν τους αδηφάγους καταναλωτές ασφαλείας, έναντι του χερσαίου κρατικού δρώντος που ονομαζόταν Σοβιετική Ένωση. Η εν λόγω ασφάλεια ή αλλιώς ελευθερία από απειλές, βασιζόταν εναργώς στους αμερικάνικους πόρους, στις στρατιωτικές εγγυήσεις και πυρηνικές δυνατότητες των ΗΠΑ. Στις μέρες μας, η ανάγκη κατανάλωσης ασφαλείας, καθίσταται υπαρξιακό ζήτημα για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες δεν δύνανται να καταστούν προνομιακοί συνομιλητές της Μόσχας και άρα να επιλύσουν το Ουκρανικό ζήτημα.
Eκτίμηση του γράφοντος (αναγκαζόμενος να παραφράσει λιγάκι τον Πολύβιο) είναι ότι ο Trump ἄξιος ἐφάνη τῆς βασιλείας τοῖς κατά τήν Εὐρώπην και ότι πλέον ετοιμάζεται να φανεί ἄξιος τῆς βασιλείας τοῖς κατά τήν Ἀσίαν. Πλέον, η μακροπρόθεσμη στόχευση των Γερακιών της Ουάσιγκτον είναι οι ασιατικές υποθέσεις των ΗΠΑ. Η παγκόσμια ανάδυση της Κίνας ως του δεύτερου πόλου σκληρής, ήπιας και εν τέλει έξυπνης ισχύος, αποτελεί ήδη τον κύριο γνώμονα του στρατηγικού σχεδιασμού των ΗΠΑ. Η τελευταία φορά που η Ασία ήτο το κέντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων του πλανήτου, ίσως ανιχνεύεται στο απώτατο εκείνο παρελθόν όταν οι μεγάλοι πολιτισμοί της Μεσοποταμίας εφηύραν την σφηνοειδή γραφή και τον τροχό. Πλέον, όποιος κρατικός δρώντας διαθέτει την πρωτοκαθεδρία επί των Ασιατικών υποθέσεων θα αποτελεί τον κύριο γεωστρατηγικό παίκτη και οι διαμορφωτές πολιτικής των ΗΠΑ το έχουν πλήρως ενστερνιστεί το συγκεκριμένο δεδομένο.
Το έτος 2025, ο Trump δήλωνε ότι μεταξύ Αμερικής και Ευρώπης υφίσταται η ύπαρξη ενός ωκεανού, ο οποίος χωρίζει ΗΠΑ και Ρωσία, ενώ οι Ευρωπαίοι δεν έχουν κάτι αντίστοιχο ( «..And we have an ocean separating us, and they don’t…» ). Η δήλωση αυτή, σηματοδοτούσε την κλιμακωτή μερική υποχώρηση των ΗΠΑ από τις ευρωπαϊκές υποθέσεις. Με όρους αιχμής των διάφορων θεωριών της επιστήμης των Διεθνών Σχέσεων, οι ωκεανοί αποτελούν εκείνες τις τεράστιες μάζες ύδατος που αναγκάζουν τους state-actors, να πραγματοποιούν ανάσχεση των επεκτατικών στρατηγικών τους και της αντίστοιχης προβολής ισχύος σε έτερα ημισφαίρια του πλανήτου. Εν τέλει, ίσως ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος εκτός από Πολύβιο, να διαβάζει και Mearsheimer.
Ενδεικτικές Πηγές
Mearsheimer, J. (2011, Η Ελληνική Έκδοση) Η τραγωδία της πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων (Κ. Κολιόπουλος, Μτφρ.). Εκδόσεις Ποιότητα.
Remarks by President Trump in Joint Address to Congress (March 6, 2025). Ανάκτηση από https://it.usembassy.gov/remarks-by-president-trump-in-joint-address-to-congress/
Πολύβιος «Ιστορίαι» (ή «Καθολική Ιστορία»)
