Αντίστροφή μέτρηση για τις πιο κρίσιμες εκλογές στην ιστορία του Ισραήλ

Γράφει ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος, Αναλυτής ΚΕΔΙΣΑ

Πρόλογος

Σε μία εβδομάδα από σήμερα, την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, οι πολίτες του Ισραήλ θα προσέλθουν στις κάλπες αντιμέτωποι με μεγάλες προκλήσεις, με σημαντικότερη τον πόλεμο κατά του Ιράν. Οι κύριοι διεκδικητές για το αξίωμα του πρωθυπουργού είναι οι Μπεντζαμίν Νετανιάχου (νυν πρωθυπουργός) και Γκάντι Αιζενκότ (πρώην αρχηγός ΓΕΕΘΑ του Ισραήλ ως επικεφαλής του κόμματος Γιασάρ ενός κεντρώου κόμματος που ιδρύθηκε το Σεπτέμβριο του 2025).

Λόγω του γεγονότος ότι το Ισραήλ βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση σε πολλά σημεία της Μέσης Ανατολής (Λίβανος, Γάζα, Ιράν, Χούθι ), είναι φυσικό η πολιτική αντιπαράθεση να στρέφεται κυρίως γύρω από τα θέματα ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.

Η κατάσταση στη Γάζα και τη Δυτική όχθη

Υπάρχουν λοιπόν σημαντικά γεγονότα που, συνολικά, είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσουν και θα διαμορφώσουν (σε μεγάλο ποσοστό) την απόφαση του εκλογικού σώματος. Ειδικότερα:

Από την 7^η Οκτωβρίου 2023 μέχρι τώρα το Ισραήλ βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση, τόσο στην περιοχή της Λωρίδας της Γάζας όσο και στη Δυτική όχθη.

Το καλοκαίρι του 2026 οι ισραηλινοί ρίχνουν ιδιαίτερο βάρος στην περιοχή της Δυτικής Όχθης: μετά από εισηγήσεις του ακροδεξιού υπουργού εσωτερικής ασφαλείας ξεκίνησε πρόγραμμα αναγκαστικού εκτοπισμού μέσω της δημιουργίας μεγάλου αριθμού κατοικιών, τόσο στην Γάζα όσο, κυρίως, στη Δυτική όχθη. Η στάση του Ισραήλ προκάλεσε την αντίδραση των ΗΠΑ με το Υπουργείο Εξωτερικών της υπερδύναμης να κρατά σαφείς αποστάσεις από τις ισραηλινές ενέργειες.

Παρά τις διεθνείς αντιδράσεις, η συντριπτική πλειοψηφία των Ισραηλινών και Παλαιστινίων πολιτών θεωρούν αδύνατη τη συνύπαρξη τους σε δυο κρατικές οντότητες. Στις 12 Αυγούστου 2026, το 55% των Ισραηλινών εξέφρασε την άποψη ότι το Ισραήλ πρέπει να διατηρήσει την κυριαρχία των εποικισμών στην Δυτική όχθη ενώ πάνω από το 30% θέλει την πλήρη προσάρτηση της Δυτικής όχθης στο Ισραήλ.

Νέα δημοσκόπηση στις 20 Σεπτεμβρίου 2026, έδειξε το 56% της ισραηλινής κοινωνίας θεωρεί ότι ο πόλεμος πρέπει να συνεχιστεί.

Ο Αιζενκότ θεωρεί ότι Νετανιάχου και Μπενκβίρ (Υπουργός εσωτερικής ασφάλειας του Ισραήλ) έχουν απομακρύνει πλήρως το Ισραήλ από τους αραβόφωνους Εβραίους. Υποστήριξε επίσης ότι με την κυβέρνηση Νετανιάχου στο Ισραήλ κυριαρχεί η ανασφάλεια. Ο Αιζενκότ θεωρεί αδύνατη την απομάκρυνση των 5 εκατομμυρίων Παλαιστινίων από την Λωρίδα της Γάζας, όπως και τον πλήρη έλεγχό της από τον ισραηλινό στρατό. Τάσσεται υπέρ της ανάληψης της διοίκησης της περιοχής από την Παλαιστινιακή Αρχή.

Η απροσδόκητη ένταση των σχέσεων με τη Μεγάλη Βρετανία

Στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 το Ισραήλ έρχεται σε ευθεία αντιπαράθεση με το Λονδίνο. Η Μεγάλη Βρετανία ανακοίνωσε την απαγόρευση εισαγωγής προϊόντων που παράγονται στις περιοχές που έχουν εποικιστεί παράνομα από το Ισραήλ. Το Λονδίνο κατηγόρησε το Ισραήλ για εθνοκάθαρση στη Δυτική όχθη. Η Ιερουσαλήμ αντέδρασε, με τον Υπουργό Εξωτερικών Γκιντεόν Σάαρ να κατηγορεί το Λονδίνο για προσπάθεια παρέμβασης στις εκλογές.

Ήταν γνωστές στο Ισραήλ οι προθέσεις της Χαμάς, πριν την επίθεση της 7^ης Οκτωβρίου;

Την ίδια μέρα προκαλεί σοκ στο Ισραήλ δημοσίευμα της εφημερίδα Χαρέτζ , που υποστήριξε ότι ο Νετανιάχου γνώριζε από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ότι πρόκειται να γίνει μεγάλης κλίμακας τρομοκρατική επίθεση κατά του Ισραήλ, η οποία θα οδηγούσε σε μεγάλη αποσταθεροποίηση την περιοχή της Μέσης Ανατολής. Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου χαρακτήρισε το δημοσίευμα απόλυτα ψευδές. Αντίθετα ο Γκάντι Αιζενκότ το χαρακτήρισε ως εξαιρετικά σοβαρό και δεσμεύτηκε για την διενέργεια ανακριτικής επιτροπής με σκοπό να εξεταστούν οι ευθύνες της κυβέρνησης για το μακελειό της 7^ης Οκτωβρίου 2023.

Αυτό βέβαια ενδεχομένως να γυρίσει «μπούμερανκ» στον Αιζενκότ καθώς είναι πολύ πιθανό οι απλοί υποστηρικτές του Νετανιάχου να συσπειρωθούν γύρω από τον ισραηλινό πρωθυπουργό. Παράλληλα όμως, είναι λογικό να υπάρχει οργή στην ισραηλινή κοινωνία δεδομένου ότι την 7^η Οκτωβρίου 2023 ο κρατικός μηχανισμός του Ισραήλ πράγματι δεν κατάφερε να τους προστατέψει.

Το μέτωπο με τους υπερορθοδόξους

Ένα από τα κύρια μέτωπα σφοδρής αντιπαράθεσης μεταξύ Νετανιάχου και Αιζενκότ είναι το ζήτημα της στράτευσης των υπερορθόδοξων Εβραίων. Οι υπερορθόδοξοι, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, αποφεύγουν την στράτευση καθώς θεωρούν ότι η διατήρηση και άσκηση της θρησκευτικής πίστης είναι πιο σημαντική προσφορά προς την πατρίδα από τη θητεία στο στρατό. Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου εμφανίζεται, λόγω της υποστήριξης των υπερορθοδόξων στην βουλή, μάλλον συγκαταβατικός ως προς τα αιτήματα τους που αφορούν τη στράτευση.

Στις 13 Ιουλίου η ΚΝΕΣΕΤ (Ισραηλινή βουλή) ψήφισε νόμο που προβλέπει το πάγωμα για 7 μήνες της ένταξης των υπερορθοδόξων Εβραίων στον ισραηλινό στρατό. Το νομοσχέδιο προκάλεσε την αντίδραση του αρχηγού ΓΕΕΘΑ του Ισραήλ Εγιάλ Ζαμίρ που το χαρακτήρισε ασύμβατο με τις ανάγκες του IDF. Μάλιστα, έστειλε επιστολή στον πρωθυπουργό Νετανιάχου και στον Υπουργό Άμυνας Ισραέλ Κάτς υποστηρίζοντας ότι τα νομοσχέδια αυτά υπονομεύουν τους δεσμούς των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων με την ισραηλινή κοινωνία. Ο Γκάντι Αιζενκότ υπερασπίστηκε τον Ζαμίρ τονίζοντας ότι σε συνθήκες πολέμου δεν γίνεται να υπάρχουν διακρίσεις.

Το κόμμα Γιασάρ έχει ως μια από τις βασικότερες προτεραιότητες στο κυβερνητικό του πρόγραμμα τη στράτευση, τόσο των υπερορθόδοξων όσο των αραβόφωνων Εβραίων.

Ο πόλεμος κατά του Ιράν

Στις 28 Φεβρουαρίου 2026, Ισραήλ και ΗΠΑ ξεκίνησαν επίθεση κατά του Ιράν με στόχο την αποπυρηνικοποίηση της χώρας και την αλλαγή του καθεστώτος. Νετανιάχου και Αιζενκότ συμφώνησαν ότι το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν έπρεπε να ανατραπεί. Ωστόσο, το κόμμα το Γκάντι Αιζενκότ έθεσε πολλούς αστερίσκους για την εξέλιξη της εκστρατείας, θεωρώντας μεταξύ άλλων ότι θα πρέπει να υπάρξει άμεσα επιστράτευση και των υπερορθόδοξων Εβραίων.

Συμπεράσματα: Όποια κυβέρνηση προκύψει από τις κρίσιμες εκλογές της 27^ης Οκτωβρίου καλείται να διαχειριστεί τον πόλεμο με το Ιράν, αλλά και την επιδείνωση που υπάρχει στο μέτωπο της Γάζας. Είναι γνωστό ότι η συμφωνία των 27 σημείων του Προέδρου Τραμπ που υπογράφηκε το 2025 δεν έχει προχωρήσει. Η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να ρίξει ιδιαίτερο βάρος ,κατά την εκτίμηση μου, σε δύο σημαντικά ζητήματα:

1) Την κρίση με τους υπερορθόδοξους, όπου πρέπει να βρεθεί άμεσα λύση διότι το συγκεκριμένο ζήτημα διχάζει σημαντικά την ισραηλινή κοινωνία και δημιουργεί διακρίσεις.

2) Τον αφοπλισμό της Χαμάς, κάτι όμως εξαιρετικά δύσκολο καθώς δεν είναι γνωστός ο αριθμός των όπλων που διαθέτει η οργάνωση, και ούτε υπάρχει από μέρους της Χαμάς η αντίστοιχη βούληση.