Γράφει ο Ευστάθιος Γκίκας, Δόκιμος Αναλυτής ΚΕΔΙΣΑ
Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟΥ
Ήδη από τις δεκαετίες του 1960 και 1970, η Δυτική τότε Γερμανία έφερνε προσωρινούς εργάτες από διαφορές χώρες της Ευρώπης που ονομάστηκαν Gastarbeite. Αυτοί οι μετανάστες προοριζόντουσαν να δουλέψουν για ένα προσωρινό διάστημα, έπειτα θα οδηγούνταν σε απέλαση, όπως ήταν το σχέδιο των καγκελάριων Χέλμουτ Σμιτ και Χέλμουτ Κολ οι οποίοι ήθελαν κυρίως να εκδιώξουν τους Τούρκους μετανάστες καθώς η κουλτούρα τους δεν ταίριαζε με την Γερμανική. Όμως τελικά οι περισσότεροι, πάρα τα θέματα που δημιουργήθηκαν, έμειναν στην Γερμάνια, παραμένοντας η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα μεταναστών μέχρι και σήμερα. Αυτό έφερε συνέπειες, λόγω της γκετοποίησης και της μη ενσωμάτωσής τους, και διότι οι περισσότεροι εξ’ αυτών ήταν ανειδίκευτοι εργάτες. Μάλιστα, θεωρήθηκαν υπαίτιοι για την αύξηση της εγκληματικότητας στη Γερμανία. Τα πολύ υψηλά ποσοστά, τους καθιστούν ένα πολύ ιδιαίτερο «εκλογικό υπο-σώμα», το οποίο δεν αφήνει περιθώρια για άσκηση κριτικής εναντίον τους, μπλοκάρει κάθε απόφαση των γερμανικών κυβερνήσεων, πολλές από τις οποίες, με τα χρόνια, άρχισαν να ακολουθούν ξεκάθαρα φιλοτουρκική πολιτική, ειδικά όταν αποδείχθηκε ότι η Τουρκία τους χρησιμοποιεί για εξάπλωση της επιρροής της όχι μόνο στην Γερμανία αλλά και σε όλη την ΕΕ . Από την άλλη, ο φανατισμός των Τούρκων επιφέρει αστάθεια καθώς συνηθίζουν να προσπαθούν να επιβληθούν σε άλλες μειονότητες, οδηγούν σε δημοσιονομική αστάθεια, λόγω του ότι γίνονται εξαρτημένοι από κρατικά επιδόματα τα οποία δυσκολεύουν τον Γερμανό φορολογούμενο, υποχρεώνοντας το κράτος να αυξήσει τις δαπάνες σε δύσκολους καιρούς.
Πάρα τα θέματα που προκάλεσαν οι Τούρκοι μετανάστες, η πολιτική ηγεσία της χώρας θα εξακολουθήσει, σε μεγάλο βαθμό, την ίδια πολιτική, φέρνοντας μετανάστες από τρίτες χώρες. Όμως, αυτές οι πολιτικές επέφεραν τα ίδια αποτελέσματα και σε πολύ χειρότερο βαθμό, αφού οι περισσότεροι αρνήθηκαν να προσπαθήσουν να ενταχθούν στην Γερμανική κοινωνία, υιοθετώντας την ισλαμική κουλτούρα, υποχρεώνοντας την κυβέρνηση να σπαταλήσει τεράστια ποσά κρατικών δαπανών που φτάνουν από 26 έως και 48 δις ευρώ, με πολλά από αυτά τα χρήματα να δίνονται ως επιδόματα. Από το 2015 όταν ξεκίνησε η μεταναστευτική κρίση αρκετοί από αυτούς είχαν έρθει παράνομα στην χώρα, αλλά η πολιτική των ανοιχτών συνόρων που υποστηρίχθηκε από φιλελεύθερες και αριστερές οργανώσεις, με την αδιάλειπτη είσοδο αγνώστου αριθμού μεταναστών από τρίτες χώρες, οδήγησε σε αύξηση χι μόνο της εγκληματικότητας, αλλά η Γερμανία ήρθε αντιμέτωπη και με συνεχείς τρομοκρατικές επιθέσεις. Οι πόλεις γέμισαν από συμμορίες, οι οποίες μετέτρεψαν τις άλλοτε ήρεμες περιοχές σε επικίνδυνα μέρη για τον απλό πολίτη. Οι συγκεκριμένοι μετανάστες, όπως κάποιοι είχαν ήδη προβλέψει, με τον χρόνο αντί να ενταχθούν στην Γερμανική κοινωνία, έγιναν πιο φανατική στις απόψεις τους, θέλησαν, δε να εξαπλώσουν τις φανατικές τους ιδέες μέσω του παν- ισλαμισμού και της εφαρμογής της Σαρία. Μάλιστα, ο αριθμός των μεταναστών από ισλαμικές χώρες όλο και αυξάνεται, το ποσοστό των γεννήσεών τους ξεπερνά κατά πολύ αυτόν των Γερμανών κάνοντας την ισλαμική μειονότητα όλο και μεγαλύτερη δύναμη, με μεγάλη επιρροή, η οποία φτάνει να απειλεί το γερμανικό δημοκρατικό πολίτευμα.
Δυστυχώς, παρά τα προβλήματα που έχει επιφέρει η μεγάλη εισροή μεταναστών, οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις της Γερμανίας εξακολουθούσαν να υποστηρίζουν αυτή την πολιτική που επέφερε εγκληματικότητα, αστάθεια, τρομοκρατία και πίεση στα οικονομικά της χώρας. Με την έωλη δικαιολογία της ανάγκης περισσότερων εργατών για την χώρα, ΜΚΟ εξακολουθούν να ροκανίζουν κρατικό και ευρωπαϊκό χρήμα, φέρνοντας όλο και περισσότερους μετανάστες, οι Γερμανοί πολίτες γίνονται τα θύματα αυτής της πολιτικής ενώ δεν εξασφαλίζεται ούτε ο αρχικός στόχος της απασχόλησης εργατών, αφού δεν έρχονται μετανάστες που θα μπορούσαν να εργαστούν σε θέσεις υψηλής εξειδίκευσης και καλύπτοντας πραγματικά κενά. Έτσι, οι κυβερνήσεις εξακολουθούν να δέχονται εκατομμύρια νέους μετανάστες, αντί να προσπαθήσουν να βρουν τρόπους να ανέβει το ποσοστό γεννήσεων, οδηγώντας νομοτελειακά σε κοινωνική διάλυση και σε αντικατάσταση ακόμα και της Γερμανικής δημοκρατικής κουλτούρας με μια Ισλαμιστική. Εντωμεταξύ, συστημικά ΜΜΕ και κόμματα στη Γερμανία, όπως συμβαίνει κι αλλού στην Ευρώπη, κατηγορούν συχνά όσους ασκούν κριτική στην όλη κατάσταση ως ακραίους, φασίστες, ρατσιστές κλπ, χωρίς να βγάζουν νόημα αυτές οι κατηγορίες που απλώς προσπαθούν να μην αφήσουν να λάβει χώρα καμία αρνητική κριτική γύρω για αυτό το ζήτημα. Όμως, όπως αποδεικνύεται συνεχώς το τελευταίο διάστημα, η μεγάλη πλειοψηφία των Γερμανών όχι μόνο δεν θέλει πλέον να συνεχιστεί αυτή η μεταναστευτική πολιτική, θεωρώντας απίθανη την ενσωμάτωσή τους, αλλά πλέον φωνάζει για μείωση μεταναστών. Σχεδόν τα 2/3 του γερμανικού λαού πιστεύει ότι ήρθε η ώρα για μεγάλη μείωση των μεταναστών που έρχονται, προκαλώντας μάλιστα την εκλογική πτώση στα κόμματα που υποστηρίζουν την ένταξη των μεταναστών, δηλαδή τα αριστερά (πράσινων και σοσιαλιστών) αλλά και τη φιλελεύθερη πτέρυγα των χριστιανοδημοκρατών. Αυτό είναι που τελικά οδήγησε στην ανάπτυξη του AfD και άλλων αντισυστημικών κομμάτων, όπως το αριστερό αντί μεταναστευτικό κόμμα της Ζάρα Βάγκενκνεχτ. Πλέον στο πολιτικό προσκήνιο εμφανίζονται περισσότερα κόμματα από ποτέ, ενώ τα ποσοστά μεγάλων κομμάτων πέφτουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, λόγω των εμφανών πλέον προβλημάτων που οδηγούν οι μεταναστευτικές πολιτικές, προκαλώντας με τη σειρά τους σοβαρή πολιτική αστάθεια.
ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΗΝ ΔΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ
Μετά το τέλος του Β’ ΠΠ η Γερμανία χωρίστηκε σε δυο κρατικές οντότητες, μια καπιταλιστική φιλοδυτική και σε μια ανατολική κουμμουνιστική φιλοσοβιετική. Στο πέρασμα του Ψυχρού Πολέμου η ΕΣΣΔ ηττήθηκε και διαλύθηκε, οδηγώντας στη διάλυση του κουμμουνιστικού «μπλοκ», το οποίο είχε οικοδομήσει μετά το 1945. Από μια χωρισμένη εθνότητα, λοιπόν η Γερμανία ενώθηκε και πάλι. Ο οπτιμισμός, όμως που υπήρξε δεν κράτησε πολύ, καθώς όσο περνούσαν τα χρόνια, τόσο άρχισαν να φαίνονται οι ανισότητες μεταξύ της Δυτικής και πρώην Ανατολικής Γερμανίας με την πρώτη να παραμένει στάσιμη για πολλά χρόνια, με τεράστια διαφορά στο μέγεθος της οικονομίας αλλά και στη ποιότητα ζωής. Στο δυτικό τμήμα της χώρας υπάρχει λιγότερη φτώχεια και ανεργία από την ανατολικό τμήμα, οπότε η οικονομία της έπεσε στα χέρια επιχειρήσεων με έδρα το δυτικό τμήμα, ενώ το δημογραφικό στο ανατολικό τμήμα της είναι ακόμα χειρότερο καθώς υπάρχουν λιγότερες γεννήσεις με αποτέλεσμα να υπάρξει σοβαρή μείωση πληθυσμού. Χρόνο με τον χρόνο, το ανατολικό τμήμα της χώρας φαίνεται να υποβαθμίζεται σε σύγκριση με το δυτικό δημιουργώντας έτσι μια αίσθηση ότι οι άνθρωποι είναι ξεχασμένοι από τις κυβερνήσεις της χώρας. Ως απόρροια αυτής της κατάστασης, δημιουργήθηκαν στην ανατολική πλευρά αντισυστημικά κόμματα με ευρεία υποστήριξη, όπως τα αριστερά κόμματα, το Die Linke και το κόμμα της Βάγκενκνεχτ. Ακόμα μεγαλύτερη λαϊκή απήχηση διαθέτει σήμερα το δεξιό πολιτικό κόμμα «Εναλλακτική για την Γερμανία» (AfD), το οποίο πλέον είναι το πιο δημοφιλές κόμμα στο ανατολικό τμήμα της χώρας με ποσοστό 35%. Επίσης, τα αριστερά κόμματα διαθέτουν αρκετή υποστήριξη από τις ανατολικές περιοχές. Αντιθέτως, τα μεγάλα κόμματα έχουν αρκετά χαμηλότερα ποσοστά στο ανατολικό τμήμα της χώρας σε σύγκριση με το δυτικό τμήμα. Το AfD, παρόλο που συνεχίζει να έχει σταθερή υποστήριξη που φτάνει τα 18-20% στο σύνολο της χώρας, εντούτοις δεν αγγίζει τα απίστευτα ποσοστά τα οποία πιάνει στις περιοχές της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Αυτό το γεγονός αντί να οδηγήσει σε σοβαρές αναλύσεις για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό και γιατί συμπεριφέρονται έτσι οι ψηφοφόροι των ανατολικών περιοχών, η τάση είναι να «ταμπελοποιούνται» οι ψηφοφόροι με τις κατηγορίες του ρατσισμού, του ακροδεξιού και ακροαριστερού φανατισμού κλπ. Μια σοβαρή ανάλυση, όμως αποδεικνύει ότι αυτό δεν είναι τίποτα περισσότερο από προπαγάνδα, καθώς οι πραγματικοί λόγοι είναι οι σοβαρές διαφοροποιήσεις που υφίστανται ανάμεσα στις δυτικές και ανατολικές περιοχές της Γερμανίας, διαφορές που κάνουν τους Γερμανούς της Ανατολικής πλευράς να νιώθουν ως δεύτερης κατηγορίας πολίτες, αφού η περιβόητη ανάπτυξη ποτέ δεν έφτασε στα επίπεδα που περίμεναν, και το γεγονός ότι υπάρχουν αρκετοί στο δυτικό τμήμα που είναι ή κατάγονται από μετανάστες, εξηγεί τα χαμηλά ποσοστά σ’ αυτή την πλευρά κομμάτων όπως το AfD. Ο διαχωρισμός μεταξύ δυτικής και ανατολικής πλευράς της Γερμανίας εξακολουθεί να είναι πολύ έντονος, κάτι που εύκολα φαίνεται εάν κοιτάξει κάνεις τον χάρτη με τα στατιστικά στοιχεία από τις δυο περιοχές και με τη διαχωριστική γραμμή να αποτελούν τα παλιά σύνορα. Παρόλο, βέβαια που αυτά τα προβλήματα δεν φαίνεται να οδηγούν στη διάλυση της Γερμανίας, εντούτοις τα ζητήματα που αναφέρθηκαν παραπάνω εξακολουθούν να παραμένουν άλυτα, συνεχίζοντας να δημιουργούν θέματα στην ενότητα της χώρας.
Οι εκλογές στις 23 Φεβρουαρίου 2025 απέδειξαν την ανάγκη της αλλαγής που απαίτησαν οι Γερμανοί πολίτες , καθώς το κυβερνών κόμμα των σοσιαλδημοκρατών κατακρημνίστηκε, καθιστώντας την κυβέρνηση υπόλογη για την αδυναμία της ν’ ανταποκριθεί σε σημαντικά ζητήματα, τα οποία είχαν προκύψει. Με την αποχώρηση της Άνγκελα Μέρκελ από την καγκελαρία, έφυγε το κεντρικό πρόσωπο που κινούσε τα νήματα σε όλη την Ευρώπη. Η δυναμική Καγκελάριος φαινόταν ότι ήξερε ακριβώς τι πρέπει να κάνει στις δύσκολες στιγμές. Αντίθετα, ο Σοσιαλδημοκράτης διάδοχος της Όλαφ Σολτς αποδείχθηκε εξαιρετικά τραγικός, ειδικά για μια χωρά με δυναμική παρουσία στην Ευρώπη. Η προηγούμενη κυβέρνηση συγκροτήθηκε από τρία κόμματα τα οποία διέθεταν σημαντικές ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές: α. οι σοσιαλδημοκράτες που με ηγέτη τον Σολτς επιθυμούσαν μετριοπαθείς μεταρρυθμίσεις, ήδη από την εποχή Μέρκελ ,στην οποία συμμετείχαν για κάποιο χρονικό διάστημα μαζί, όταν ο Σολτς ήταν υπουργός οικονομικών, β. οι πράσινοι, οι οποίοι επιδίωξαν ριζικές αλλαγές σε οικολογικά ζητήματα, θέλοντας να περιορίσουν την κυριαρχία της Γερμανικής βιομηχανίας αυτοκινήτων με επενδύσεις φιλικότερες προς το περιβάλλον, ενώ συνάμα διέθεταν και μια αρκετά προοδευτική κοινωνική και οικονομική ατζέντα, και γ. το φιλελεύθερο FDP, το οποίο ήταν αντίθετο στην περαιτέρω παρέμβαση στην οικονομία, υποστηρίζοντας φιλελεύθερες πολιτικές, επιδιώκοντας μείωση ελλειμμάτων και δανείων και μη δεχόμενο να επιβληθούν υπερβολικές ρυθμίσεις στην δραστηριότητα των επιχειρήσεων. Οι διαφορές που είχαν αποδείχτηκαν μεγάλες, γι’ αυτό ήταν δύσκολο να αποφασιστεί ένα ενιαίο πρόγραμμα διακυβέρνησης. Γενικά, τριτοκομματικές κυβερνήσεις είναι αρκετά δύσκολο να κυβερνήσουν μαζί και, πολύ περισσότερο, να κρατήσουν τις προεκλογικές τους δεσμεύσεις.
Τα τελευταία χρόνια σε σχεδόν σε όλες τις χώρες εντός της Ε.Ε. δημιουργείται μεγάλο πρόβλημα σταθερότητας, με την άνοδο κομμάτων που ζητούν αλλαγή και μεταρρυθμίσεις, οπότε έχει καταστεί εξαιρετικά δύσκολο να εκλεγούν ισχυρές κυβερνήσεις, αφού πλέον το πρώτο Κόμμα δεν ξεπερνά το 40% σε ψήφους. Ως εκ τούτου, πληθώρα μικρών κομμάτων εισέρχονται στα Ευρωπαϊκά κοινοβούλια. Ως αποτέλεσμα, όχι μόνο δεν υφίστανται σταθερές κυβερνήσεις, αλλά οδηγούνται σε ελιτίστικες πολιτικές, όπου κάθε άλλη «φωνή» χαρακτηρίζεται ως ακροδεξιά, λαϊκίστικη κ.ο.κ.. Παρά το γεγονός ότι οι αλλαγές απαιτούνται πλέον, σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη παγκόσμια πραγματικότητα, πολλές φορές αυτές καταλήγουν να είναι καταστροφικές για τη χώρα.
Από την τάση αυτή φαίνεται πως δεν «ξέφυγε» ούτε η Γερμανία. Αν παρακολουθήσουμε την εκλογική της ιστορία, το 2013 το κόμμα της Μέρκελ έλαβε 41.5%, μένοντας 5 έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία, κάτι που δεν είχε γίνει από την εποχή του Αντενάουερ, δείχνοντας την εμπιστοσύνη προς τη δυναμική καγκελάριο και στο τότε status quo. Στις επόμενες εκλογές, το 2017, το κόμμα της Μέρκελ, το CDU, κέρδισε μεν, αλλά με το δεύτερο μικρότερο ποσοστό στην ιστορία του κόμματός τους, ενώ στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση έχασαν τις εκλογές με τα ποσοστά να πέφτουν, για πρώτη φορά, κάτω από 30%. Στις πρόσφατες εκλογές, παρόλο που οι χριστιανοδημοκράτες νίκησαν, το ποσοστό τους είναι ακόμα πολύ μικρό (28.5%), το μικρότερο ποσοστό νίκης για τους χριστιανοδημοκράτες και το δεύτερο μικρότερο ποσοστό νίκης γενικά μετά από το 25.7% του Σολτς το 2021. Τα παραπάνω δείχνουν πόσο μικρά ποσοστά εξασφαλίζουν πλέον τα συστημικά κόμματα, ακόμα κι όταν «κερδίζουν» τις εκλογές . Τα τελευταία 10 χρόνια, όπως και σε άλλες χώρες, έχουν εμφανιστεί στο προσκήνιο αντισυστημικά κόμματα, όπως το κόμμα «Εναλλακτική για την Γερμανία» (AfD), το οποίο ιδρύθηκε το 2013 ως μια συμμαχία δεξιών ευρωσκεπτικιστών κατά του ευρώ, με πολιτικά χαρακτηριστικά που το εντάσσουν στον δεξιό εθνικιστικό χώρο, με αντιμεταναστευτικά και αντι-ευρωπαϊκά χαρακτηριστικά, ενώ από το 2014 αντιπροσωπεύεται στην ευρωβουλή και από 2017 και στο Γερμανικό Κοινοβούλιο. Θεωρείται ένα από τα αντισυστημικά κόμματα με σημαντική πια εκλογική επιρροή, μάλιστα τα τελευταία δυο χρόνια είναι το δεύτερο πιο δημοφιλές κόμμα στη χώρα, κάτι που αποδείχθηκε και στις κάλπες, φτάνοντας σε ποσοστό 21% και κατατασσόμενο ως το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα. Εντούτοις, τα συστημικά κόμματα αρνούνται να αποδεχτούν την πολιτική ύπαρξη του AfD, επιχειρώντας να το περιθωριοποιήσουν και θέτοντάς το εκτός κυβερνητικού συνασπισμού, με ό, τι βέβαια αυτό συνεπάγεται για την «πλεύση» των συστημικών κομμάτων σε σοβαρά ζητήματα, όπως το μεταναστευτικό. Εάν συνεχίσουν έτσι τα πράγματα, υπάρχει σοβαρή περίπτωση σε λίγα χρόνια να αναδειχθεί το AfD σε πρώτη πολτική δύναμη, αλλάζοντας άρδην το πολιτικό σκηνικό, καθώς θα είναι πια αδύνατον να περιθωριοποιηθεί. Δυστυχώς, αυτή η πολιτική συμπεριφορά έχει κουράσει τον κόσμο, ο οποίος ζητά πια σοβαρές μεταρρυθμίσεις και αλλαγές, κάτι που τα συστημικά κόμματα, μέχρι στιγμής, αρνούνται, μυωπικά να αντιληφθούν.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Η κρίση που περνά η Γερμανία την τελευταία δεκαετία δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και πολιτική, καθώς και κοινωνική. Η χώρα αυτή την στιγμή βρίσκεται σε δύσκολους καιρούς και χρειάζεται γενναίες πολιτικές αποφάσεις για να λυθεί η οικονομική κρίση που ενδεχόμενως να χειροτερέψει μετά τους δασμούς του Τραμπ και την ΝΑΤΟική υποχρέωση για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ. Θα πρέπει, εξάλλου, καθώς συνεχίζει να υφίσταται η κλιματική αλλαγή, να αλλάξει τον τρόπο που προμηθεύεται ενέργεια, αλλά να υπολογίσει αντίστοιχα και το κόστος που μπορεί να έχει για την οικονομία της μια ιδεοληπτική εμμονή σε συγκεκριμένες μορφές «καθαρής» ενέργειας. Ως μεγάλη βιομηχανική δύναμη η Γερμανία θα υποχρεωθεί με τον ένα η τον άλλον τρόπο να αλλάξει τον τρόπο που εξασφαλίζει τις ενεργειακές της ανάγκες. Με τα δεδομένα που υπάρχουν θα πρέπει να βρεθεί καινούργιος τρόπος λειτουργίας της βιομηχανίας: πιο φιλικός προς το περιβάλλον της, χωρίς όμως εκπτώσεις στα ποσά παραγωγής της. Η εξάρτησή της από ξένες χώρες, ειδικά από την Ρωσία, αποτέλεσε ένα μεγάλο σφάλμα, υποχρεώνοντας την Γερμανία να αλλάξει ξαφνικά τον τρόπο που εξασφαλίζει ενέργεια, ενώ η απόφαση για κλείσιμο των πυρηνικών εργοστασίων υπήρξε εξίσου ολέθρια, δυσκολεύοντας την ήδη δεινή κατάσταση που είχε αρχίσει να δημιουργείται με την ενεργειακή κρίση. Πλέον μια διαιρεμένη χώρα μεταξύ κομμάτων και ιδεολογιών, σε στάσιμη πορεία, όχι μόνο οικονομική αλλά πολιτική και κοινωνική, που δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να επανέλθει στα πρότερα επίπεδα πολιτικής και οικονομικής ισχύος. Η πολιτική σταθερότητα δοκιμάζεται ξανά μετά τις εκλογές του Φεβρουαρίου του 2025 αφού τα κόμματα της απερχόμενης κυβέρνησης έχασαν μεγάλα ποσοστά, το φιλελεύθερο FDP απώλεσε τελείως την εκπροσώπησή του στην Μπούντενσταγκ για δεύτερη φορά στην ιστορία του, οι σοσιαλδημοκράτες πήραν το χειρότερο ποσοστό τους από το 1887, το CDU εξασφάλισε ποσοστό που δεν δίνει μεγάλη δύναμη στο κοινοβούλιο, το AfD συνεχίζει, παρά την προπαγάνδα και την επίθεση που δέχτηκε, να μεγαλώνει τα ποσοστά του αλλά και με την Αριστερά να αυξάνει τα ποσοστά της. Όλα τα παραπάνω δείχνουν ότι στα χρόνια που έρχονται θα υπάρξει σοβαρή πολιτική αστάθεια, με δυσκολία θα ψηφίζονται νόμοι και θα σχηματίζονται κυβερνήσεις σταθερές να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα. Η ηγεμονία της Γερμανίας στην Ευρώπη φαίνεται να έχει πάρει ένα πολύ δυνατό χτύπημα, από το οποίο ενδέχεται να μην ανακάμψει ποτέ πια. Από την άλλη, και η ΕΕ δείχνει να «πέφτει» μαζί της, καθώς με τις ενέργειες που εφάρμοσε η Γερμανία τόσα χρόνια, διαίρεσε τα κράτη – μέλη της Ε.Ε. και αποδυνάμωσε όλο το μπλοκ, κάτι που γίνεται φανερό στη νέα εποχή όπου υπάρχουν μεγάλες αλλαγές. Η Ε.Ε. μπαίνει σε εποχή επικίνδυνης στασιμότητας, με την πιθανότητα να οδηγήσει σε οδυνηρές συνέπιες για το μεγαλύτερο κομμάτι της γηραιάς ηπείρου στο οποίο το μεγαλύτερο θύμα από όλα θα είναι η ίδια η Γερμανία. Γι’ αυτό θα πρέπει να προσέξει τις αποφάσεις της από εδώ και πέρα, καθώς μπορεί να έχουν καταστροφικές συνέπειες όχι μόνο για την Ευρώπη, το όραμα της οποίας, εν τέλει, δεν έδειξε ν’ ασπάζεται εξ ολοκλήρου με τον ιδιότυπο τοπικισμό και τον θρασύ ηγεμονισμό που επέδειξε, αλλά και για την ίδια και τους πολίτες της.
ΠΗΓΕΣ
Baur Andreas, Flack Lisandra (2022), German-Chinese Trade Relations: How Dependent is the German Economy on China?, IFO Institute (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.cesifo.org/en/publications/2022/working-paper/german-chinese-trade-relations-how-dependent-german-economy-china)
Broughel James (20.04.2023), Germany Embraces Pseudoscience With Nuclear Phaseout, Forbes (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.forbes.com/sites/jamesbroughel/2023/04/20/germany-embraces-pseudoscience-with-nuclear-phaseout/)
Butler Eleanor (31.01.2025), Germany’s unemployment rate rises to highest level in almost a decade, Euronews (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.euronews.com/business/2025/01/31/germanys-unemployment-rate-rises-to-highest-level-in-almost-a-decade)
Connor Richards (14.06.2024), Germany sees company bankruptcies soar, DW (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.dw.com/en/germany-sees-company-bankruptcies-soar/a-69358663)
Connor, Richard (31.01.2025), Germany: Number of unemployed highest in 10 years, DW, (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.dw.com/en/germany-number-of-unemployed-highest-in-10-years/a-71470806)
DW Politics (26.04.2024), German ministers quizzed over nuclear phase out “deception”, DW (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.dw.com/en/german-ministers-quizzed-over-nuclear-phase-out-deception/a-68931166)
Kiel Institute (15.02.2023), German economy’s dependence on China: Critical for individual products, IFW (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.ifw-kiel.de/publications/news/german-economys-dependence-on-china-critical-for-individual-products/#:~:text=Directly%2C%201.4%20percent%20of%20the,high%20as%20for%20German%20production.)
Kinkartz Sabine (05.03.2025), What is Germany’s debt brake?, DW, (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.dw.com/en/what-is-germanys-debt-brake/a-67587332)
Macchi Lorenzo (30.01.2025), Germany: national debt in relation to gross domestic product (GDP) from 2015 to 2029, Statista (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.statista.com/statistics/427201/national-debt-of-germany-in-relation-to-gross-domestic-product-gdp/)
Momtaz Rym (10.10.2024), Taking The Pulse: Is China Becoming Germany’s New Dependency?, Carnegie Europe, (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://carnegieendowment.org/europe/strategic-europe/2024/10/taking-the-pulse-is-china-becoming-germanys-new-dependency?lang=en)
Oliver Matt (26.04.2024), German greens accused of lying over nuclear power safety to force plant shutdowns, Telegraph (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.telegraph.co.uk/business/2024/04/26/german-greens-lying-nuclear-power-safety-plant-shutdown/)
Paddison Laura, Schmidt Nadine, Kappeler Inke (15.04.2023), ‘A new era’: Germany quits nuclear power, closing its final three plants, CNN (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://edition.cnn.com/2023/04/15/europe/germany-nuclear-phase-out-climate-intl/index.html)
Parker Jessica & McGuinness Damien (21.02.2024), German economy is in “troubled waters” – ministry, BBC NEWS (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.bbc.com/news/world-europe-68361717)
Partington Richard (15.01.2024), Germany on track for two-year recession as economy shrinks in 2023, The Guardian (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.theguardian.com/world/2024/jan/15/germany-two-year-recession-2023-gdp)
Saleheen, Jumana (17.12.2024), Germany’s economic woes go beyond the energy crisis, Corportate Vanguard (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο: https://corporate.vanguard.com/content/corporatesite/us/en/corp/vemo/germany-economic-woes-go-beyond-energy-crisis.html)
Statista Research Department (11.02.2025), Annual average unemployment rate in Germany from 2005 to 2025, Statista, (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.statista.com/statistics/227005/unemployment-rate-in-germany)
Statista Research Department (13.01.2025), Gross expenditure on asylum seeker benefits in Germany from 1994 to 2023, Statista (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://www.statista.com/statistics/1108229/asylum-seeker-benefits-gross-expenditure-germany/)
Tallico Riccardo (27.10.2024), The German Car Industry Is Dying and Dragging the Country Into the Abyss Of Crisis, Pluralia Forum Verona (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://pluralia.forumverona.com/en/a/the-german-car-industry-is-dying-and-dragging-the-country-into-the-abyss-of-crisis/)
Trading Economics (χ.χ.), Germany Public Debt, Trading Economics (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://tradingeconomics.com/germany/government-debt)
TVP World (02.01.2025), ‘Longest economic crisis’ in modern German history expected to drag on for third year, TVP World (Προσβάσιμο στον υπερσύνδεσμο https://tvpworld.com/84331034/german-recession-projected-to-enter-its-third-year)

