Γράφει ο Γεώργιος Κουκάκης, Γενικός Γραμματέας & Κύριος Ερευνητής ΚΕΔΙΣΑ
Εισαγωγή
Στις 3 Νοεμβρίου 2026 διεξήχθησαν στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (ΗΠΑ) –σε εθνικό επίπεδο– οι ενδιάμεσες εκλογές, με σκοπό την ανάδειξη νέων μελών του Κογκρέσου και πιο συγκεκριμένα όλων των μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων και του 1/3 της Γερουσίας.[1] Το δε αποτέλεσμα αυτών –δηλαδή η επικράτηση του Δημοκρατικού επί του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και στα δύο αυτά Σώματα–[2] ανέδειξε εύλογα το ερώτημα: Πως αναμένεται να επηρεάσουν τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ κατά το δεύτερο μισό της θητείας του Προέδρου Τραμπ;
Για απαντήσει το ερώτημα αυτό, η παρούσα ανάλυση αρχικά παρουσιάζει το σύστημα ομοσπονδιακής διακυβέρνησης των ΗΠΑ ώστε να αποσαφηνιστούν οι αρμοδιότητες των θεσμικών οργάνων που το συνθέτουν, ακολούθως αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο οι ενδιάμεσες εκλογές επηρεάζουν τις αρμοδιότητες κάθε οργάνου ώστε να γίνει αντιληπτός ο ρόλος που διαδραματίζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στην διακυβέρνηση των ΗΠΑ, έπειτα επισημαίνονται οι κυριότερες επιδιώξεις εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ και οι κυριότερες προστριβές μεταξύ του Προέδρου Τραμπ και του Κογκρέσου και Ανώτατου Δικαστηρίου ώστε να αποκαλυφθεί η δυναμική που διέπει την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής, και τέλος παρατίθενται ορισμένα συμπεράσματα του συγγραφέα.
Το σύστημα ομοσπονδιακής διακυβέρνησης των ΗΠΑ
Το αμερικανικό σύστημα διακυβέρνησης ρυθμίζεται από τις διατάξεις του Συντάγματος (Constitution)[3] των ΗΠΑ και είναι βασισμένο στην αρχή της διάκρισης των εξουσιών (νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική),[4] καθεμία από τις οποίες ασκείται από ξεχωριστό Κλάδο.[5] Ως εκ τούτου, η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση (Federal Government) των ΗΠΑ αποτελείται από τα ακόλουθα τρία Σώματα:
α. Το Νομοθετικό Σώμα (legislative branch) το οποίο έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να νομοθετεί και να κηρύσσει πόλεμο, ασκώντας παράλληλα εποπτεία στο Εκτελεστικό Σώμα (βλ. παρακάτω) μέσω ακροάσεων (hearings) και ελέγχων (audits).[6] Αποτελείται από το Κογκρέσο (Congress), η σύνθεσή του οποίου περιλαμβάνει τα ακόλουθα δύο όργανα:
(1) Τη Βουλή των Αντιπροσώπων (House of Representatives) η οποία είναι αρμόδια μεταξύ άλλων για την πρόταση νομοσχεδίων για τα δημόσια έσοδα, την εκλογή του Προέδρου σε περίπτωση ισοψηφίας, και την επικύρωση των διεθνών εμπορικών συνθηκών των ΗΠΑ. Αριθμεί 435 μέλη η θητεία των οποίων διαρκεί 2 έτη και έχει ως επικεφαλής τον Πρόεδρο της Βουλής (Speaker of the House).[7]
(2) Τη Γερουσία (Senate) η οποία έχει μεταξύ άλλων την αποκλειστική αρμοδιότητα να επικυρώνει τις διεθνείς συνθήκες των ΗΠΑ. Αριθμεί 100 μέλη (Γερουσιαστές) η θητεία των οποίων διαρκεί 6 έτη και έχει ως επικεφαλής τον Αντιπρόεδρο (Vice President) των ΗΠΑ.[8]
β. Το Εκτελεστικό Σώμα (executive branch) το οποίο έχει ως αρμοδιότητα την εφαρμογή των ομοσπονδιακών νόμων.[9] Περιλαμβάνει τον Πρόεδρο των ΗΠΑ –ο οποίος εκτός από επικεφαλής του Εκτελεστικού Σώματος είναι και Αρχηγός του Κράτους (Head of State), Αρχηγός της Κυβέρνησης (Head of Government) και Ανώτατος Διοικητής (Commander-in-Chief) των Ενόπλων Δυνάμεων–, το Εκτελεστικό Γραφείο του Προέδρου (Office of the President, EOP),[10] τον Αντιπρόεδρο (Vice President) των ΗΠΑ, τις Ομοσπονδιακές Υπηρεσίες (Federal Agencies), και τα Υπουργεία (Departments), οι επικεφαλής των οποίων συνθέτουν το (συμβουλευτικού χαρακτήρα) Υπουργικό Συμβούλιο (Cabinet).[11]
γ. Το Δικαστικό Σώμα (judicial branch) που αποτελείται από το Ανώτατο Δικαστήριο (Supreme Court) το οποίο «ερμηνεύει το νόημα ενός νόμου, αποφασίζει αν ένας νόμος έχει εφαρμογή σε μια συγκεκριμένη σειρά γεγονότων ή αποφαίνεται σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής ενός νόμου», και τα Ομοσπονδιακά Δικαστήρια (Federal Courts) τα οποία έχουν «την αποκλειστική εξουσία να ερμηνεύουν τον νόμο, να κρίνουν τη συνταγματικότητά του και να τον εφαρμόζουν σε μεμονωμένες υποθέσεις». Τα μέλη και των δύο δικαστηρίων είναι μόνιμα, διορίζονται από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ και επικυρώνονται από τη Γερουσία.[12]
Ο ρόλος των ενδιάμεσων εκλογών
Ο λόγος για τον οποίο οι ενδιάμεσες εκλογές (midterm elections) επηρεάζουν την άσκηση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής σχετίζεται με τον περιορισμό της ισχύος των τριών προαναφερθέντων Σωμάτων, ο οποίος επιτυγχάνεται μέσω του θεσμικού πλαισίου ελέγχων & ισορροπιών (checks & balances) του συστήματος διακυβέρνησης των ΗΠΑ.[13] Σύμφωνα με αυτό, κάθε Σώμα μπορεί να επέμβει στη λειτουργία των υπολοίπων με τους ακόλουθους τρόπους:
α. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ μπορεί να ασκήσει veto (αρνησικυρία) στα νομοσχέδια που ψηφίζει το Κογκρέσο,[14] και διορίζει (προτείνει) τους επικεφαλής των Ομοσπονδιακών Υπηρεσιών και τους υψηλόβαθμους δικαστικούς υπαλλήλους.
β. Το Κογκρέσο επικυρώνει (εγκρίνει) ή απορρίπτει τους προαναφερθέντες αξιωματούχους που προτείνονται από τον Πρόεδρο, μπορεί να υποβάλλει πρότασης μομφής κατά ομοσπονδιακών αξιωματούχων, ενώ αξίζει να τονιστεί ότι διατηρεί το δικαίωμα (σε εξαιρετικές περιπτώσεις) να καθαιρέσει τον Πρόεδρο των ΗΠΑ μέσω ειδικής διαδικασίας.[15]
γ. Το Ανώτατο Δικαστήριο μπορεί να ακυρώσει έναν νόμο εφόσον τον κρίνει αντισυνταγματικό.
Το παραπάνω θεσμικό πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της φύσης του κομματικού συστήματος των ΗΠΑ στο οποίο κυριαρχούν το «συντηρητικό» Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (Republican Party) και το «προοδευτικό» Δημοκρατικό Κόμμα (Democratic Party), καθένα από τα οποία υποστηρίζει συγκεκριμένες (και ενίοτε αντικρουόμενες) θέσεις σε διάφορους τομείς πολιτικής.[16] Αυτό σημαίνει ότι εφόσον η πλειοψηφία του Κογκρέσου αποτελείται από μέλη του «αντίπαλου» πολιτικού κόμματος από αυτό στο οποίο ανήκει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, τότε –λόγω του προαναφερθέντος θεσμικού πλαισίου ελέγχων & ισορροπιών– ενδέχεται να παρουσιαστούν οι ακόλουθες επιπλοκές στο πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ:
α. Να παρακωλυθεί η νομοπαρασκευαστική διαδικασία λόγω αδυναμίας ή καθυστέρησης έκδοσης κάποιου νόμου στην περίπτωση που ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ασκήσει veto (ένα νομοσχέδιο μπορεί να δοθεί εκ νέου προς ψήφιση στο Κογκρέσο όταν δεν επικυρωθεί από τον Πρόεδρο) ή την εκ των υστέρων ακύρωση κάποιου νόμου από το Ανώτατο Δικαστήριο σε περίπτωση που κριθεί αντισυνταγματικός.
β. Να παρακωλυθεί η λειτουργία ορισμένων κρίσιμων Ομοσπονδιακών Υπηρεσιών (π.χ. των Υπηρεσιών Πληροφοριών) και του Δικαστικού Σώματος, λόγω της απόρριψης εκ μέρους του Κογκρέσου συγκεκριμένων υψηλόβαθμων αξιωματούχων που έχουν προταθεί από τον Πρόεδρο.
γ. Να διαταραχθούν οι διμερείς και πολυμερείς σχέσεις των ΗΠΑ με ξένους δρώντες, λόγω της μη επικύρωσης από το Κογκρέσο διεθνών συμφωνιών που έχουν συναφθεί από τον Πρόεδρο ή άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους εκ μέρους των ΗΠΑ.
δ. Να διαταραχτεί η κοινωνική συνοχή (social cohesion) και η αξιοπιστία των ΗΠΑ, λόγω της εκκίνησης της διαδικασίας καθαίρεσης (άσχετα από την έκβασή της) του Προέδρου των ΗΠΑ, καθώς με τον τρόπο αυτό πλήγεται η εμπιστοσύνη των αμερικανών πολιτών και των ξένων δρώντων προς στους θεσμούς των ΗΠΑ.
Η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ κατά τη διακυβέρνηση Τραμπ 2.0
Η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ ασκείται από το Υπουργείο Εξωτερικών (Department of State), αποστολή του οποίου είναι «η προστασία και προώθηση της ασφάλειας, της ευημερίας, και των δημοκρατικών αξιών και η διαμόρφωση ενός διεθνούς περιβάλλοντος στο οποίο όλοι οι Αμερικάνοι θα μπορούν να θριαμβεύσουν».[17] Το θεσμικό πλαίσιο (απειλές, στόχοι, μέσα, τρόποι) ωστόσο εντός του οποίου πρέπει δράσουν όλοι οι κρατικοί φορείς καθορίζεται στη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας (National Security Strategy, NSS) που εκδίδεται από κάθε Πρόεδρο, και η οποία αποτελεί τις κατευθυντήριες οδηγίες αυτού σχετικά με την άσκηση της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής.[18] Η NSS που εξέδωσε ο Πρόεδρος Τραμπ κατά τη δεύτερη θητεία του (Τραμπ 2.0) δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο 2025,[19] και καθορίζει μεταξύ άλλων τις ακόλουθες επιδιώξεις:
α. Τη σταθερότητα και τη χρηστή διακυβέρνηση στο Δυτικό Ημισφαίριο με τη βοήθεια τοπικών δρώντων και τη διεύρυνση των συνεργασιών, αποτρέποντας παράλληλα τη μαζική μετανάστευση προς τις ΗΠΑ, καταπολεμώντας το διεθνικό οργανωμένο έγκλημα, υποστηρίζοντας κρίσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες, και εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε σημαντικές στρατηγικές τοποθεσίες, σύμφωνα με το Δόγμα Μονρόε (σσ. 5, 15-19).[20]
β. Την ηγεσία των ΗΠΑ από θέση ισχύος στη Ασία εστιάζοντας στην οικονομική και τη στρατιωτική ασφάλεια, και τη γενικότερη ενίσχυση της αμερικανικής οικονομικής ασφάλειας δίνοντας έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια, την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών και την πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες, ιδιαιτέρως στον Ινδο-Ειρηνικό, και την (σσ. 5, 19-24).
γ. Την ενίσχυση της ασφάλειας των συμμάχων των ΗΠΑ στην Ευρώπη και την αποκατάσταση της πολιτιστικής του ταυτότητας και του Ευρωπαϊκού μεγαλείου (σσ. 5, 25-27).
δ. Την αποτροπή της κυριαρχίας μίας αντίπαλης δύναμης στη Μέση Ανατολή, και την αποφυγή «αιώνιων» πολέμων μετατοπίζοντας το μέρος των προσπαθειών σε άλλους δρώντες και οικοδομώντας την ειρήνη (σσ. 5, 27-29).
ε. Τον τερματισμό της παροχής βοήθειας στην Αφρική και την ανάπτυξη αμοιβαία επωφελών εμπορικών σχέσεων με επιλεγμένους δρώντες κυρίως μέσω επενδύσεων (σ. 29).
Αξίζει τέλος να επισημανθεί ότι κατά την μέχρι τώρα θητεία του, ο Πρόεδρος Τραμπ είχε αρκετές προστριβές τόσο με το Κογκρέσο όσο και με το Ανώτατο Δικαστήριο σχετικά με τα ακόλουθα ζητήματα:
α. Τη χρηματοδότηση προγραμμάτων ξένης βοήθειας.[21]
β. Τον κυβερνητικό προϋπολογισμό.[22]
γ. Τη επίτευξη συμφωνίας για τη λήξη της ένοπλης σύγκρουσης στην Ουκρανία.[23]
δ. Τη στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και τις δηλώσεις του αμερικανού Προέδρου για παρόμοια ενέργεια στη Γροιλανδία.[24]
ε. Την επιβολή δασμών σε ξένους δρώντες.[25]
στ. Την ένοπλη επίθεση εναντίον του Ιράν.[26]
ζ. Την εισαγωγή πετρελαίου ντίζελ από τη Ρωσία.[27]
η. Τον διορισμό του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών (Director of national Intelligence, DNI).[28]
Εν κατακλείδι
Λαμβάνοντας υπόψιν ότι –σύμφωνα με όσα έχουν αναφερθεί μέχρι τώρα– ο Πρόεδρος Τραμπ ανήκει στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ενώ η πλειοψηφία της νέας σύνθεσης του Κογκρέσου ανήκει στο αντίπαλο Δημοκρατικό κόμμα, εκτιμάται ότι οι προστριβές μεταξύ του Προέδρου των ΗΠΑ, του Κογκρέσου και του Ανώτατου Δικαστηρίου σχετικά με τα προαναφερθέντα (αλλά και νέα) ζητήματα εξωτερικής πολιτικής θα γίνουν εντονότερες. Ωστόσο, αν και οι δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ πριν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων ήταν έντονες απειλώντας να γίνει ο «κύριος βέτο» αν το Δημοκρατικό Κόμμα κερδίσει τις ενδιάμεσες εκλογές,[29] εκ των υστέρων δήλωσε ότι μπορεί να συνεργαστεί εποικοδομητικά με το Κογκρέσο σε αρκετά ζητήματα.[30]
Ως εκ τούτου, εκτιμάται ότι οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026 θα έχουν θετική επίδραση στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ αναμένεται να ακολουθήσει για το υπόλοιπο της δεύτερης (και τελευταίας) θητείας του μία πιο μετριοπαθή τάση. Εκτός όμως από τις προαναφερθείσες δηλώσεις, το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται και από το γεγονός ότι –σε αντίθετη περίπτωση– η πολιτική του αμερικανού Προέδρου πρόκειται να συναντήσει την (αποτελεσματική πλέον) αντίδραση του Κογκρέσου πλήττοντας σημαντικά το γόητρό του πρώτου, συνέπεια που έχει δείξει ότι απεχθάνεται.
Όσον αφορά τέλος την πιθανότητα καθαίρεσης του Προέδρου Τραμπ –διαδικασία που είχε ξεκινήσει δύο φορές κατά την πρώτη του θητεία (2017-2021)–[31] αξίζει να σημειωθεί ότι το Δημοκρατικό Κόμμα δεν διαθέτει την απαιτούμενη απλή πλειοψηφία των 218 μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων ώστε να εκκινήσει τη διαδικασία παραπομπής, ούτε την ενισχυμένη πλειοψηφία των 67 γερουσιαστών (2/3 των μελών) του Κογκρέσου ώστε να πετύχει το εν λόγω εγχείρημα.[32] Για να συμβεί επομένως αυτό, θα πρέπει να συγκεντρωθεί η υποστήριξη ανάλογου αριθμού μελών του Κογκρέσου από το Ρεπουμπλικανικό κόμμα.
Πηγές
[1] U.S. Vote Foundation. (n.d.). When Are the 2026 Midterm Elections? And What is Their Purpose?. https://www.usvotefoundation.org/when-are-2026-midterm-elections-and-what-their-purpose
[2] BBC. (2026, November 2027). US midterm elections results 2026. https://www.bbc.com/news/election/2026/us/results
[3] National Archives. (n.d.). The Constitution of the United States: A Transcription. https://www.archives.gov/founding-docs/constitution-transcript
[4] Αιμιλιανίδης, Α. (2019, Απρίλιος 10). Αρχή Διάκρισης των Εξουσιών: Τι είναι και τι διασφαλίζει;. Το Σyntagma Watch. https://www.syntagmawatch.gr/my-constitution/ti-einai-kai-ti-diasfalizi-i-archi-tis-diakrisis-ton-eksousion/
[5] U.S. Government Manual. (n.d.). Organizational Chart of the U.S. Government. https://www.usgovernmentmanual.gov/ReadLibraryItem.ashx?SFN=Myz95sTyO4rJRM/nhIRwSw==&SF=VHhnJrOeEAnGaa/rtk/JOg==
[6] The White House. (n.d.). The Legislative Branch. https://www.whitehouse.gov/government/legislative-branch/
[7] Οπ.π.
[8] Οπ.π.
[9] The White House. (n.d.). The Executive Branch. https://www.whitehouse.gov/government/executive-branch/
[10] The White House. (n.d.). Executive Office of the President. https://www.whitehouse.gov/eop/
[11] The White House. (n.d.). The Cabinet. https://www.whitehouse.gov/administration/cabinet/
[12] The White House. (n.d.). The Judicial Branch. https://www.whitehouse.gov/government/judicial-branch/
[13] U.S. Government. (2026, March 02). Branches of the U.S. government. https://www.usa.gov/branches-of-government
[14] U.S. House of Representatives. (n.d.). The Legislative Process. https://www.house.gov/the-house-explained/the-legislative-process
[15] Capital. (2019, Σεπτέμβριος 25). Πώς λειτουργεί η διαδικασία καθαίρεσης Προέδρου στις ΗΠΑ. https://www.capital.gr/diethni/3384195/pos-leitourgei-i-diadikasia-parapompis-kai-kathairesis-proedrou-stis-ipa/
[16] U.S. Embassy & Consulate in the Kingdom of Denmark. (n.d.). Presidential Elections and the American Political System. https://dk.usembassy.gov/usa-i-skolen/presidential-elections-and-the-american-political-system/
[17] U.S. Department of State. (n.d.). Our Mission. https://www.state.gov/about/
[18] Koukakis, G. (2022). The National Security Strategy of the USA: Background, Recent Developments and Future Considerations Regarding the International Security Environment. HAPSc Policy Briefs Series, 3(2), 122–132. https://doi.org/10.12681/hapscpbs.33792
[19] The White House. (2025). National Security Strategy of the United States of America. https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/12/2025-National-Security-Strategy.pdf
[20] National Archives. (n.d.). Monroe Doctrine (1823). https://www.archives.gov/milestone-documents/monroe-doctrine
[21] Money Review. (2025, Αύγουστος 29). ΗΠΑ: Ο Trump κλιμακώνει τη διαμάχη με το Κογκρέσο και «παγώνει» 4,9 δισ. σε ξένη βοήθεια. https://www.moneyreview.gr/world/187205/ipa-o-trump-klimakonei-ti-diamachi-me-to-kogkreso-kai-pagonei-4-9-dis-se-xeni-voitheia/
[22] Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. (2025, Οκτώβριος 01). Shutdown στις ΗΠΑ: Τι σημαίνει η διακοπή λειτουργίας της κυβέρνησης. https://www.kathimerini.gr/economy/international/563842918/shutdown-stis-ipa-ti-simainei-i-diakopi-leitoyrgias-tis-kyvernisis/
[23] ΤΑ ΝΕΑ. (2025, Νοέμβριος 22). Αντιδράσεις στο Κογκρέσο των ΗΠΑ για το ουκρανικό σχέδιο Τραμπ. https://www.tanea.gr/2025/11/22/world/antidraseis-sto-kogkreso-ton-ipa-gia-to-oykraniko-sxedio-tramp/
[24] ΤΟ ΒΗΜΑ. (2026, Ιανουάριος 08). Γερουσία ΗΠΑ: «Φρένο» σε Τραμπ για νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις σε Βενεζουέλα με το βλέμμα στη Γροιλανδία. https://www.tovima.gr/2026/01/08/world/gerousia-ipa-freno-se-tramp-gia-nees-stratiotikes-epixeiriseis-se-venezouela-me-to-vlemma-sti-groilandia/
[25] Ζιάγκου, Μ. (2026, Φεβρουάριος 21). Δασμοί Τραμπ: Τι σημαίνει η ακυρωτική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Οικονομικός Ταχυδρόμος. https://www.ot.gr/2026/02/21/diethni/dasmoi-tramp-ti-simainei-i-akyrotiki-apofasi-tou-anotatou-dikastiriou/#goog_rewarded
[26] ΤΟ ΒΗΜΑ. (2026, Ιούνιος 23). Γερουσία ΗΠΑ: Ψήφισμα για τερματισμό του πολέμου του Ιράν – Μήνυμα προς Τραμπ από Κογκρέσο. https://www.tovima.gr/2026/06/23/world/gerousia-ipa-psifisma-gia-termatismo-tou-polemou-tou-iran-minyma-pros-tramp-apo-kogkreso/
[27] ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ. (2026, Οκτώβριος 26). Αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο για το ρωσικό ντίζελ μετά τη συμφωνία Τραμπ και Πούτιν: «Βλάπτονται τα συμφέροντα ασφαλείας της Αμερικής». https://www.protothema.gr/world/article/1901034/adidraseis-amerikaniko-kogreso-rosiko-dizel-sumfonia-trab-kai-poutin-vlaptodai-ta-sumferoda-asfaleias-tis-amerikis/
[28] ΣΚΑΙ. (2026, Ιούνιος 17). Ο Τραμπ ακύρωσε την ακρόαση στη Γερουσία για τον διορισμό υποψηφίου που πρότεινε ο ίδιος για νέο DNI. https://www.skai.gr/news/world/tramp-akyrose-akroasi-sti-gerousia-gia-diorismo-ypopsifiou-pou-proteine-o-idios
[29] Σαντίκος, Η. (2026, Νοέμβριος 04). Μήνυμα Τραμπ στους Δημοκρατικούς: «Θα γίνω ο κύριος Βέτο αν κερδίσουν το Κογκρέσο». CNN Greece. https://www.cnn.gr/kosmos/story/560217/minyma-tramp-stous-dimokratikoys-tha-gino-o-kyrios-veto-an-kerdisoun-to-kogkreso
[30] Liberal. (2026, Νοέμβριος 05). Τραμπ στο CNBC: Μπορώ να συνεργαστώ με τους Δημοκρατικούς σε περισσότερα ζητήματα από όσα νομίζει ο κόσμος. https://www.liberal.gr/diethni-themata/tramp-sto-cnbc-mporo-na-synergasto-me-toys-dimokratikoys-se-perissotera-zitimata
[31] Deutsche Welle. (2021, Φεβρουάριος 09). Ξεκίνησε η δεύτερη διαδικασία καθαίρεσης του Τραμπ. https://www.dw.com/el/%CE%BE%CE%B5%CE%BA%CE%AF%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B5-%CE%B7-%CE%B4%CE%B5%CF%8D%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B7-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CE%B1%CE%AF%CF%81%CE%B5%CF%83%CE%B7%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%BC%CF%80/a-56500971
[32] Capital. (2019, Σεπτέμβριος 25). Οπ.π.
